Giuseppe Tornatore narra la historia del cine con una agilidad pasmosa, de la mano de Morricone, tejiendo un recorrido por los últimos sesenta años de sueños enlatados. Los críticos de La Voz de Galicia analizan además los filmes gallegos «Eles transportan a morte» y «Devolvendo o golpe»
13 may 2022 . Actualizado a las 08:03 h.Dos horas y media ha necesitado Giuseppe Tornatore para contarnos la vida y el proceso creativo de Ennio Morricone, con el que empezó a colaborar en Cinema Paradiso. Y, para que hablara cómodamente, sentó en un sillón azul al creador del «himno al desafío» —La muerte tenía un precio—, la música de cine más tarareada de la historia —según un libro de excesos que hay en inglés— junto a los silbidos de El puente sobre el río Kwai y los violines que apuñalan en Psicosis. Ciento cincuenta minutos también pueden parecer un derroche —como los récords reflejados en el Guinness—, pero no se hacen largos. El maestro y sus expresivas manos cuentan y cantan la historia del cine con una agilidad pasmosa, tejiendo un recorrido por los últimos sesenta años de sueños enlatados. Ahí está, repasando recuerdos, un hombre frágil en su vejez, enérgico en sus certezas, entrañable en sus dudas. Tornatore salpica esas evocaciones con las opiniones, de archivo y grabadas exprofeso, de los que trabajaron con él en la alquimia de hacer una película.
Ennio comienza con el primer plano de un metrónomo y con el protagonista haciendo sus ejercicios gimnásticos matutinos. Rodeados de cientos de partituras —¡hubo años que Morricone hizo la música de 18 películas!—, encontramos mil historias —«su mundo todavía no ha sido descubierto»— de este músico personal y vanguardista que «es la gran excepción de todas las reglas»: el padre, la trompeta, la radio, el ajedrez, Stravinski, Verdi, los arreglos para Gianni Morandi, el uso de la máquina de escribir como instrumento musical, el canto del coyote, la música concreta, hacer melodía con el vuelo de una mosca...
Y tenemos la certeza de que en este mundo digital ya no volverá a haber pequeños gigantes analógicos como el compositor que «creaba personajes con la música». «Ennio, he visto la película en tu música», le dijo el director Roland Joffé al escuchar el oboe de la banda sonora de La misión.
«ENNIO: THE MAESTRO»
Italia-Bélgica, 2021.
Dirección y guion: Giuseppe Tornatore.
Música: Ennio Morricone.
Fotografía: Giancarlo Leggeri y Fabio Zamarion.
Documental biográfico. 147 minutos.
«Eles transportan a morte», cuestionar la historia
por Sabela Pillado
Eles transportan a morte llega a las pantallas tras un exitoso recorrido por diversos festivales. El acuerdo unánime de reconocimiento para este filme ha sido propio, con el premio Galicia-Xacobeo en el pasado OUFF ex aequo con Malencolía (Alfonso Zarauza, 2021) y su triunfo en el Novos Cinemas de Pontevedra, pero también externo, con el aval de sus premios/menciones especiales en la Semana de la Crítica de Venecia y el Festival de Cine de San Sebastián, que dan fe de la valoración internacional y del buen estado de salud de las nuevas vías del cine gallego contemporáneo. Un merecido reconocimiento para una ópera prima rodada entre Galicia y Canarias, coproducida con Colombia, hablada en gallego, y muestra de un cine periférico con vocación universalista que en este caso aporta además una visión anticolonialista y antiimperialista, con toque de atención hacia la desmemoria histórica y el cuestionamiento sobre quién escribe la historia.
La gallega Helena Girón y el canario Samuel M. Delgado ofrecen otra narrativa sobre la expedición de Colón al Nuevo Mundo, con la interrupción del viaje tras la deserción del barco en Canarias por tres marineros que roban la vela mayor, mientras en Galicia las mujeres que quedan atrás intentan sobrevivir y burlar la muerte. Esta relectura (o más bien reescritura) de la historia, realizada en clave narrativo-experimental y desprovista de toda épica o grandiosidad, es por veces casi un relato fantasmal sobre la vida y la muerte donde la poética de la imagen (subrayada por el empleo del celuloide) y la escasez de diálogos marcan el avance pausado de esta película-reto sobria en su forma a la par que ambiciosa en su fondo.
«ELES TRANSPORTAN A MORTE»
España, 2021.
Dirección: Helena Girón y Samuel M. Delgado.
Intérpretes: Nuria Lestegás, Sara Ferro, Xoán Reices, Valentín Estévez, David Pantaleón.
Drama. 75 minutos.
«Devolvendo o golpe», Aarón tiña un soño
por Miguel Anxo Fernández
Apréciase no filme Devolvendo o golpe que Carlos Prado coñece a historia do protagonista de primeira man —eran veciños— e que manexa con solvencia os resortes emocionais que motivaron ao despois boxeador marinense Aarón González a superar as graves secuelas do atropelo que sufriu con dez anos, e polo que a punto estivo de quedar sen pernas. Lémbrao a súa nai Rosa María, a que acendeu o motor da superación persoal a quen anos despois foi campión nacional de clubs no 2015, campión nacional absoluto no 2017, outra vez no 2021, e o que seguirá a sumar porque o ring e os guantes son xa o norte para Aarón. Imaxes espidas nunha obra apadriñada pola pequena produtora Trece Amarillo, comprometida co audiovisual propio. Trátase tamén de convidarnos a crer que os soños son posibles, á vez que a película ofrece un retrato da familia como soporte fundamental para acadar esa meta.
Carlos Prado, xornalista no ramo audiovisual, evita a urxencia da reportaxe —formato xornalístico, que non documental— e iso aporta valor engadido ás súas imaxes. Na ficción cinematográfica, o boxeo deixou personaxes de sona, como Rocky Balboa e agora Adonis Creed, pero o que nestes é trampa e cartón, aquí loce real. Apenas hai imaxes no ring, pese a que o fío condutor son as horas previas a un combate, cun intelixente uso do flashback, reforzado polos necesarios testemuños. Aarón vai escalando nunha vida que se lle torcía desde neno, coa nai a seu carón, e xunto a eles, o pai, o irmán e o colega adestrador. Arroupados con tomas sobre a vida cotiá, co interesante condicionante sociolóxico do bienio covid, que afectou o proxecto —vivible nos cambios de look— pero á súa vez fixo medrar o seu valor documental. E que desde hoxe, felizmente, Devolvendo o golpe poida verse en seis pantallas de Galicia semella outro chanzo de superación tal como anda o sector da exhibición cinematográfica.
«DEVOLVENDO O GOLPE»
Galicia, 2021.
Dirección: Carlos Prado.
Guión: Carlos Prado Pampín.
Música: Diego M. Barcia.
Fotografía: Diego M. Barcia e Diego Santaclara.
Documental. 68 minutos.